กรรมกร กาแฟ

Posted on พฤษภาคม 1, 2008

15


คำว่ากรรมกรเดี๋ยวนี้หลายคนแสลงเลี่ยงมาใช้ว่าผู้ใช้แรงงาน ผมก็ไม่ค่อยเข้าใจว่าทำไม และคำกรรมกรมันดูแย่อย่างไร ในความเข้าใจของผมจำกัดความสั้นๆ ของกรรมกรในยุคทุนนิยมนี้คือ “ผู้ที่ไม่ได้เป็นเจ้าของปัจจัยการผลิต” เมื่อหันมาดูอุตสาหกรรมกาแฟที่ว่ากันว่ามีผู้คนเกี่ยวข้องทั่วโลกประมาณ 30 ล้านคน จึงพบว่ามีกรรมกรกาแฟในหลายส่วนกระบวนการ

เจ้าของสวนไม่ใช่กรรมกรครับ แต่หลายสวนต้องจ้างกรรมกรเข้ามาช่วยทำงาน ตั้งแต่กระบวนการเก็บเกี่ยว คัดแยก แบกหาม ลอกเปลือก ล้างเมือก ตาก สี คัดแยกอีก แล้วบรรจุกระสอบ โรงคั่วหลายแห่งให้กรรมกรเป็นคนคั่ว มาถึงบาร์กาแฟก็มีกรรมกรเป็นบาริสต้า ถึงตรงนี้ฟังแล้วเริ่มแสลงมั๊ยครับ ถ้าอย่างนั้นเรียกว่า “แรงงาน” ก็ได้ 

บาริสต้าเป็นงานสำคัญของธุรกิจร้านกาแฟ บริษัทยักษ์ใหญ่บางบริษัทถึงกับเรียกเหล่าบาริสต้าว่า “หุ้นส่วน” แต่อนิจจาเพียงแค่เหล่าหุ้นส่วนของเขาจะรวมตัวกันตั้งสหภาพเพื่อเรียกร้องสิทธิพื้นฐานบางอย่าง ยังเกิดปัญหาและความพยายามสกัดกั้นมากมาย ไม่รู้ว่าเป็นหุ้นส่วนแบบไหนกัน

สำหรับเมืองไทยนั้นมีคำที่นุ่มนวลอยู่แล้วครับ ไม่ต้องปั้นคำว่าหุ้นส่วนมาใช้ กรรมกรทั่วไปมีสภาพเป็น “ลูกจ้าง” แม้แต่ร้านกาแฟเล็กๆ อย่างซีททูคัพ เวลาที่ทำงานด้วยกันลูกจ้างยังมีสภาพเป็น “ลูกน้อง” เราก็เลยเป็นพี่น้องเป็นครอบครัวเดียวกันทั้งหมด การช่วยเหลือเจือจานมีน้ำใจต่อกันนั้นเป็นแบบคนในครอบครัว การเปลี่ยนสภาพกรรมกรมาเป็นเจ้าของปัจจัยการผลิตบ้างนั้นไม่มีการสกัดกั้นครับ จะมาเป็นหุ้นส่วนทางธุรกิจด้วยกัน หรือแยกไปเป็นเจ้าของกิจการเองขึ้นอยู่กับความพยายาม ความทะเยอทะยานของแต่ละคน ซึ่งเราสนับสนุนเต็มที่

ในวันกรรมกรวันนี้ผมแค่หวลระลึกถึงคนกลุ่มหนึ่งในสังคมที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างโลก และขอเป็นกำลังใจให้ทุกคนได้ต่อสู้ต่อไป จริงๆ ไม่อยากใช้คำว่าต่อสู้ แต่มันก็ต้องสู้ล่ะครับเพราะนายจ้างบางคนท่านไม่เห็นคุณค่าของแรงงาน(อย่างจริงใจ)เอาเสียเลย

 

ติดป้ายกำกับ: ,